SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO
 im. Powstańców Wielkopolskich

w WĄGROWCU

 

 

 

 

 

 

 

 

 

„Każdy młody człowiek ma prawo
 do życia w środowisku wolnym
od nałogów, a obowiązkiem dorosłych
jest im to zapewnić”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I.          Założenia ogólne

 

Profilaktykę rozumie się jako proces wspierający rozwój uczniów – ich zdrowie psychofizyczne jak również pomoc i towarzyszenie uczniowi w zdobywaniu doświadczeń życiowych. Profilaktyka to także zdobywanie wiedzy o zagrożeniach oraz nabywanie umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom.

 

II.        Podstawę prawną do wprowadzenia działań profilaktycznych, w ramach szkolnego programu profilaktyki: stanowią:

 

·     Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej – art. 72

·     Konwencja o Prawach Dziecka – art.3; 19; 33

·     Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. NR67, poz.329 z późniejszymi zmianami)

·     Rozporządzenie MENiS z dnia 26.02. 2002r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458)

·     Rozporządzenie MENiS z dnia 31.01.2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 10 z 2002r., poz. 96)

·     Rozporządzenie MENiS z dnia 19. 07. 2002r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego ( Dz. U. Nr 121 z 2002r., poz. 1037)

·     Program Ochrony Zdrowia Psychicznego

·     Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

·     Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii

·     Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV

·     Statut I Liceum Ogólnokształcącego

·     Program Wychowawczy I Liceum Ogólnokształcącego

·     Regulaminy szkolne

 

 

III.          Celem nadrzędnym niniejszego programu są:

 

1.   Kształtowanie i wzmacnianie postaw społecznych zgodnych z uniwersalnymi, akceptowanymi społecznie wartościami, normami i zasadami.

2.   Eliminowanie i uświadamianie czynników ryzyka stymulujących pożądane zachowania osobnicze i społeczne.

3.   Wzmacnianie mocnych stron osobowego rozwoju.

 

IV.         Zasoby

·     Podstawy prawne

·     Baza szkoły

Szkoła dysponuje dobrą bazą lokalową, zapleczem do uprawiania sportu, sprzętem komputerowym.

Braki w zasobach: mała ilość osób przeszkolonych w prowadzeniu działań profilaktyczno – wychowawczych, niskie i niewystarczające poparcie samorządu lokalnego dla działań profilaktycznych (szkolenia, fundusze).

 

V.          Psychospołeczna diagnoza środowiska szkolnego.

 

Ocena zagrożeń i sytuacji ryzykownych oraz występujących problemów jest określana na podstawie: badań ankietowych przeprowadzanych wśród uczniów, ankiet dla wychowawców i nauczycieli, obserwacji zachowań uczniów, analiz dokumentacji szkolnej (w tym frekwencji i ocen), wywiadów i rozmów z rodzicami, informacji uzyskiwanych ze środowiska lokalnego, policji, Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, kuratorów sądowych, instytucji współpracujących ze szkołą.

 

VI.         Zachowania i obszary ryzykowne na podstawie w/w diagnozy środowiska szkolnego.

 

·     wagary i niska frekwencja,

·     brak motywacji do nauki i niskie potrzeby edukacyjne,

·     ubóstwo materialne coraz większej liczby rodzin na skutek bezrobocia (brak podręczników, środków finansowych na zajęcia ogólnorozwojowe, sport, wycieczki i imprezy masowe),

·     patologia rodzin, a szczególnie rozpad rodzin i alkoholizm.

·     obniżająca się kultura języka i kultura zachowania,

·     przemoc słowna, a także fizyczna (o słabym natężeniu występowania) palenie papierosów,

·     spopularyzowanie wśród młodzieży przekonania, że na każdej imprezie rozrywkowej musi być napój alkoholowy, a na ogół piwo,

·     łatwość w zdobywaniu środków odurzających i substancji narkotycznych. (Sporadyczne przypadki używania narkotyków w naszej szkole),

·     uzależnienie od komputera i TV,

·     ryzykowne zachowania seksualne.

 

VII.       Kierunki oddziaływań profilaktycznych i formy ich realizacji. Szkolny program profilaktyki powinien uwzględniać: ocenę sposobu realizacji zadań szkoły wynikających z przepisów prawnych, przepisów szkoły i programu wychowawczego (podmiotowość ucznia, prawa ucznia, godność i poszanowanie całej społeczności szkolnej) oraz działania szkoły w kierunkach wskazanych w wyniku dokonanej diagnozy.

 

    1.       Pełna diagnoza pedagogiczna obejmująca:

·       poznanie sytuacji rodzinnej ucznia,

·       poznanie możliwości intelektualnych, osiągnięć i zdolności ucznia,

·       diagnozę sytuacji dydaktyczno – wychowawczej w klasie,

·       badanie struktury grupy (socjogram, techniki projekcyjne),

·       badanie postaw młodzieży wobec środków uzależniających,

·       badanie poziomu agresji i poczucia bezpieczeństwa w szkole,

·       postawy uczniów wobec nauczycieli.

 

    2.       Integracja środowiska rówieśniczego w klasie i w szkole:

·       organizowanie zajęć, zabaw, wycieczek integracyjnych,

·       organizowanie imprez i spotkań „starsi młodszym” (np.” Otrzęsiny klas pierwszych”) wdrażających starszych uczniów do opieki nad młodszymi kolegami,

·       ustalanie i respektowanie norm i zasad obowiązujących w klasie i szkole,

·       organizowanie zespołu klasowego (samorząd uczniowski, dyżury szkolne, pomoc koleżeńska itp.),

·       rozwijanie tradycji i zwyczajów szkolnych i klasowych,

·       wspólne planowanie i organizowanie imprez klasowych,

·       kształtowanie systemu wartości poprzez czerpanie z wzorców osobowych – prezentacja na forum szkoły uczniów odnoszących sukcesy w różnych dziedzinach: sportu, kultury, nauki itp.,

 

    3.       Rozwijanie osobowości ucznia i doskonalenie jego umiejętności interpersonalnych.

W pracy nad osobowością wychowanka należy wykorzystać następujące bloki tematyczne:

·     samopoznanie, właściwe postrzeganie siebie, rozwijanie poczucia własnej wartości, poznanie swoich mocnych stron,

·     rozpoznawanie i rozumienie uczuć i emocji, radzenie sobie ze stresem,

·     trening umiejętności społecznych:

a)    budowanie zaufania,

b)    doskonalenie komunikacji,

c)    współpraca i współdziałanie w grupie,

d)    radzenie sobie w sytuacjach trudnych,

e)    ćwiczenie zachowań asertywnych, uczenie się umiejętności odmawiania,

f)      rozwiązywanie problemów.

 

4.     Profilaktyka uzależnień:

·     oparcie pracy na diagnozie zagrożeń i patologii szkolnych,

·     prowadzenie zajęć informacyjno – edukacyjnych o skutkach i mechanizmach uzależnienia (szkodliwość palenia papierosów, skutki spożywania alkoholu, zażywanie leków i narkotyków) w ramach lekcji wychowawczych, ścieżki pro – zdrowotnej, wychowania do życia w rodzinie, innych zajęć w zależności od potrzeb,

·     wykorzystanie programów profilaktycznych np. NOE, DEBATA, itp.

·     wykorzystanie do zajęć filmów profilaktycznych,

·     organizowanie imprez profilaktycznych – przedstawień, konkursów, akcji, kampanii, happeningów,

·     spotkania z policjantami organizowane dla młodzieży, rodziców i nauczycieli,

·     wizyty w szkole specjalisty do spraw narkotyków wraz z psem przeszkolonym do wykrywania środków odurzających,

·     udział młodzieży w organizowanych szkoleniach „Liderów zdrowia”,

·     zachęcanie uczniów do własnych inicjatyw profilaktycznych,

·     udzielanie pomocy osobom potrzebującym.

 

5.     Zapobieganie przemocy i zachowaniom agresywnym.

Profilaktyka agresji wymaga wielopoziomowego oddziaływania. Powinno ono obejmować następujące obszary:

·     realizację następujących zagadnień tematycznych:

a)    edukacja na temat zjawisk przemocy i agresji – przyczyn, mechanizmów, skutków i sposobów przeciwdziałania,

b)    sposoby wyrażania i radzenia sobie z emocjami negatywnymi,

c)    trenowanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych,

·     tworzenie szkolnego systemu wsparcia i pomocy – eliminowanie przemocy fizycznej i psychicznej, rozwiązywanie konfliktów, zapobieganie aktom wandalizmu.

·     współpracę z policją, Strażą Miejską i sądem polegającą na:

a)    organizowaniu działań prewencyjnych na terenie szkoły (pogadanki, spotkania z klasami, monitorowanie szkoły),

b)    interwencje na terenie szkoły likwidujące przejawy agresji i przestępczości,

·     współpracę z rodzicami w zakresie zapobiegania agresji w środowisku szkolnym.

 

6.     Zapobieganie niepowodzeniom szkolnym.

Zadaniem szkoły jest tworzenie różnorodnej i atrakcyjnej oferty edukacyjnej tak, aby proces edukacyjny dał szansę sukcesu każdemu uczniowi. Do szczegółowych zadań w tej dziedzinie należy:

·     zapobieganie drugoroczności:

a)    badanie przyczyn niepowodzeń szkolnych – konsultacje w: Powiatowej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej,

b)    dostosowanie wymagań do możliwości ucznia,

c)    tworzenie indywidualnych programów dla uczniów uwzględniających obniżone możliwości do nauki,

d)    informowanie rodziców o postępach i brakach edukacyjnych dzieci (zebrania, otwarte drzwi, dyżury nauczycielskie, wezwania do szkoły),

e)    stała współpraca z rodzicami i przekazywanie wiedzy na temat:

zagrożeń, wskazywanie metod redukujących zagrożenia,

organizowanie pomocy w nauce (zajęcia wyrównawcze, kółka,

pozalekcyjne, pomoc koleżeńska, itp.),

udział w zajęciach wspierających rozwój,

·     zapobieganie nieobecnościom szkolnym:

a)  informowanie rodziców i opiekunów o nieobecnościach ich dzieci i wychowanków – kontakty telefoniczne, wezwania do szkoły,

b)  wysyłanie zawiadomień i upomnień (pod koniec każdego miesiąca przez pedagoga szkolnego, wychowawcę, nauczyciela przedmiotu, na który uczeń nie uczęszcza),

c)  indywidualna praca z młodzieżą prowadzona przez pedagoga,

d)  interwencje w domu rodzinnym realizowane przez pedagoga i wychowawcę klasy,

e)  współpraca z policją i sądem w zakresie wspierania rodziny w sprawowaniu funkcji opiekuńczej nad młodzieżą.

·     rozpoznawanie trudności materialnych i bytowych oraz udzielanie w miarę możliwości pomocy.

 

    7.       Promowanie zdrowego i twórczego stylu życia.

Promowanie zdrowego stylu życia powinno mieć różnorodne formy oddziaływań. Do najważniejszych należą:

a)    zajęcia rozwijające świadomość własnego ciała i roli jaką odgrywa równowaga zdrowotna, działania skierowane na akceptację własnej osoby i własnego wyglądu zwrócenie uwagi na często szkodliwą rolę mediów w kształtowaniu wizerunku „modnego” człowieka (tematy realizowane na lekcjach wychowawczych, biologii, ścieżce pro – zdrowotnej),

b)    zajęcia uczące prawidłowego odżywiania się, problemy związane z anoreksją, bulimią (współpraca z pielęgniarką szkolną)

c)    spotkania z pielęgniarką szkolną,

d)    dostępność czasopism promujących zdrowe życie (w świetlicy i bibliotece szkolnej),

e)    oddziaływania poprzez gazetki szkolne i klasowe,

f)      prowadzenie zajęć i spotkań uczących różnorodnych, pozytywnych sposobów spędzania czasu wolnego i kultury życia codziennego.

 

 

8.    Zagrożenia wynikające z coraz aktywniejszej działalności sekt.

·        Prowadzenie zajęć informacyjno – edukacyjnych o skutkach i mechanizmach uzależnienia ludzi od sekt (zajęcia w ramach godzin wychowawczych, wychowania do życia w rodzinie, z udziałem specjalistów z policji)

·        Zwracanie uwagi absolwentom i rodzicom na potrzebę dokładnej analizy przy dalszym wyborze szkół policealnych i uczelni wyższych (szczególnie niepublicznych).

 

Żaden program profilaktyki nie będzie prawidłowo realizowany, jeśli przy jego konstruowaniu nie uwzględni się dobrego przygotowania kadry pedagogicznej poprzez doskonalenie umiejętności nauczycieli i wychowawców klas. Skierowane ono musi być na poszerzanie wiedzy o takie zagadnienia jak: uzależnienia, umiejętność reagowania w przypadkach agresji i przemocy, kształcenie umiejętności dobrego porozumiewania się z uczniami.

 

 

                                                                                                          Dyrektor szkoły:

 

Samorząd Uczniowski:                      Rada Rodziców: